به هر منبع خوب اطلاعاتی، اوراکل (Oracle) گفته می‌شود. اوراکل موجب می‌شود دسترسی بین داده‌ها و اطلاعات خارجی که قرارداد‌های هوشمند به آن دسترسی ندارند، ایجاد شود. بنابراین اوراکل پلی بین دنیای قراردادهای هوشمند و دنیای خارج از این قراردادها است.

اوراکل چیست؟

اوراکل به عنوان یک منبع داده اساسی و ضروری، بین قراردادهای هوشمند و منابع خارجی ارتباط برقرار می‌کند. به عبارت دیگر، اطلاعات و داده‌های مهم را برای قرارداد‌های هوشمند فراهم می‌کند که این قراردادها نیز وظایف مشخص و معینی را انجام می‌دهند.

بنابراین بسیاری از فعالیت‌هایی که به شکل قراردادهای هوشمند و شبکه‌های غیرمتمرکز و متمرکز مختلف انجام می‌شوند، به اطلاعاتی در بیرون از این شبکه‌ها نیاز دارند که توسط اوراکل انجام می‌شود. داده‌های خارجی اوراکل، به شکل سخت‌افزاری و نرم‌افزاری با ‌کمک برنامه‌های کار با داده‌های بزرگ، به قراردادهای هوشمند ارسال می‌شوند.

داده‌ها و اطلاعاتی که از سمت اوراکل به قراردادهای هوشمند فرستاده می‌شوند، دارای انواع مختلفی هستند که در ادامه به معرفی و بررسی آن‌ها می‌پردازیم؛ اما قبل از آن بهتر است بدانیم پایگاه داده چیست.

پایگاه داده چیست؟

پایگاه داده به مجموعه‌ای منظم از داده‌ها گفته می‌شود که از ذخیره‌سازی الکترونیکی و تغییرات داده‌ها پشتیبانی می‌کنند. پایگاه‌های داده همچنین مدیریت داده‌ها را نیز آسان می‌کنند و دارای انواع مختلفی هستند که در ادامه به معرفی آن‌ها می‌پردازیم.

انواع پایگاه داده

• پایگاه‌های داده توزیع شده
• پایگاه‌های داده رابطه‌ای
• پایگاه‌های داده شی گرا
• پایگاه داده متمرکز
• پایگاه داده‌های منبع باز
• پایگاه‌های داده ابری
• انبارهای داده
• پایگاه داده نموداری
• پردازش معاملات آنلاین
• پایگاه داده شخصی
• پایگاه داده چند مدلی
• پایگاه داده مدارک
• پایگاه داده سلسله مراتبی
• پایگاه داده شبکه

معرفی انواع اوراکل

اوراکل‌ها به طور کلی، بر اساس تعداد کیفیت‌های مختلفی که دارند، به موارد زیر دسته‌بندی می‌شوند:

• اوراکل‌‌های نرم‌افزاری
• اوراکل‌های سخت‌افزاری
• اوراکل‌‌های ورودی و خروجی
• اوراکل‌های متمرکز و غیر‌متمرکز
• اوراکل‌های با قرارداد خاص
• اوراکل‌های انسانی

اوراکل های نرم افزاری

مهم‌ترین و اصلی‌ترین اوراکل‌ها، اوراکل‌های نرم‌افزاری هستند. اوراکل‌های نرم‌افزاری دارای سرعت بالایی هستند و اطلاعات و داده‌ها را از روی منابع آنلاین به بلاک‌چین منتقل می‌کنند که این اطلاعات از پایگاه‌های داده آنلاین، سرورها، وب‌سایت‌ها یا هر منبع داده در وب‌ به دست می‌آیند. نرخ لحظه‌ای ارز، قیمت یک دارایی دیجیتالی یا اطلاعات پرواز، جزء اوراکل‌های نرم‌افزاری محسوب می‌شوند.

اوراکل های سخت افزاری

اوراکل‌های سخت‌افزاری، وقایع و رویدادهای دنیای واقعی (داده‌ها) را به زبان دیجیتال و قابل فهم برای قراردادهای هوشمند ترجمه می‌کنند. اوراکل‌های سخت‌افزاری برای ارسال اطلاعات و داده‌های دنیای واقعی از سنسورهای الکترونیکی، اسکنر بارکد و سایر دستگاه‌های قابل خواندن، استفاده می‌کنند.

اوراکل های ورودی

اوراکل‌های ورودی، داده‌های بیرونی را به بلاک‌چین یا قراردادهای هوشمند منتقل می‌کنند.

اوراکل های خروجی

اوراکل‌های خروجی برعکس اوراکل‌های ورودی، رویدادهایی که در قرارداد هوشمند یا بلاک‌چین رخ می‌دهد را به خارج از زنجیره انتقال می‌دهند. موارد استفاده از اوراکل‌های خروجی نسبت به اوراکل‌های ورودی کمتر بوده اما در عمل، موارد استفاده از اوراکل‌های خروجی بی‌نهایت است.

اوراکل های متمرکز

یکی دیگر از انواع اوراکل‌ها، اوراکل‌های متمرکز هستند که توسط یک سازمان یا یک شخص کنترل می‌شوند و اوراکل‌های متمرکز اطلاعات قراردادهای هوشمند را ارائه می‌دهند. استفاده از تنها یک منبع اطلاعاتی برای کل مجموعه خطر دارد و تمام فعالیت‌های یک قرارداد هوشمند فقط وابسته به یک سازمان یا یک شخص است.

بنابراین، به‌راحتی این سازمان یا شخص می‌تواند قرارداد هوشمند را به خطر اندازد. مشکل اصلی اوراکل‎های متمرکز، داشتن تنها یک منبع بوده و در مقابل هک‌ها، حملات و آسیب‌پذیری‌ها در وب مقاومت کمتری دارند.

اوراکل های غیرمتمرکز

هدف اوراکل‌های غیرمتمرکز، کاهش ریسک در انتقال داده‌ها از منابع خارجی به قراردادهای هوشمند است. اوراکل‌های غیرمتمرکز برای انتقال داده‌ها و اطلاعات به قراردادهای هوشمند تنها از یک منبع استفاده نمی‌کنند، بلکه به منابع متفاوتی متکی هستند. بنابراین برای معتبر بودن اطلاعات، از اوراکل‌های دیگر نیز استفاده می‌کنند، به همین سبب، به اوراکل غیرمتمرکز، اوراکل اجماع نیز گفته می‌شود.

این مورد از اوراکل‌ها می‌توانند در پیش‌بینی وقایع مفید باشند زیرا اعتبار یک پیش‌بینی را می‌توان با اجماع بررسی کرد. بنابراین این اوراکل‌ها به یک منبع اعتماد نمی‌کنند، بلکه برای تأیید اطلاعات به منابع مختلفی تکیه کرده و بر اساس رأی اکثریت تصمیم نهایی را در زنجیره می‌گیرند.

اوراکل های با قرارداد خاص

اوراکل‌های با قرارداد خاص، برای استفاده در یک قرارداد هوشمند استفاده می‌شوند، به این صورت که اگر شخصی چندین قرارداد هوشمند را به کار بگیرد، باید متناسب با هر قرارداد، اوراکل خاص آن قرارداد را استفاده کند. مشکل این نوع اوراکل‌ها این است که وقت‌گیر و هزینه‌بردار بوده و برای شرکت‌ها و سازمان‌هایی که داده‌ها را از منابع متفاوت استخراج می‌کنند، مناسب نیست.

استفاده از اوراکل‌های با قرارداد خاص موجب می‌شود که یک اوراکل خاص را برای یک نیاز خاص ارائه کرد که در برخی از زنجیره‎ها بسیار کارآمد بوده و عملکرد خوبی برای انتقال داده‌ها دارد.

اوراکل های انسانی

یک فرد متخصص و آگاه در حوزه‌های خاص یک نوع اوراکل محسوب می‌شود. این افراد متخصص، صحت و درستی اطلاعات و داده‌ها را از طریق منابع متفاوت، مورد بررسی و تحقیق قرار می‌دهند و این اطلاعات را به زبان قابل فهم برای قراردادهای هوشمند ترجمه می‌کنند. این افراد همچنین باید در اوراکل‌های انسانی با رمز نگاری، احراز هویت کنند که احتمال کلاه‌برداری، جعل هویت و ارائه داده‌های اشتباه با این رمزگذاری کاهش پیدا می‌کند.

مزایای استفاده از اوراکل

• یکی از مزایای اوراکل، رایگان بودن آن است، البته نسخه‌های پولی اوراکل نیز موجود است.
• ارائه خدمات پشتیبانی توسط اوراکل امکان‌پذیر است.
• امکان نصب اوراکل‌ها روی سیستم عامل‌ها و پلتفرم‌های مختلف وجود دارد.
• اوراکل راهکارهای ساده و متنوعی را برای بازیابی داده‌ها و اطلاعات ارائه می‌دهد.
• امکان استفاده از سیستم اختصاصی اوراکل برای مدیریت دیسک تحت عنوان ASM وجود دارد.
• اوراکل سبب ایجاد امکان Snapshot برای بازگشت به یک نقطه زمانی خاص و مشخص را فراهم می‌کند.
• استفاده از اوراکل موجب ایجاد امکان راه‌اندازی دیتابیس پشتیبان بدون ایجاد وقفه می‌شود.
• استفاده از اوراکل موجب بهره‌مندی از بالاترین میزان امنیت و امکان مدیریت سطوح مختلف برای حفاظت از اطلاعات است.
• دارای کارایی بسیار بالا و سرعت زیاد در پشتیبان‌گیری با امکان ایجاد انواع مختلف پارتیشن است.
• اوراکل امکان طراحی و راه‌اندازی چندین پایگاه داده در نقاط مختلف جغرافیایی و اتصال آن‌ها به یکدیگر را فراهم می‌کند.
• ایجاد بهینه‌سازی به صورت اتوماتیک در زنجیره با استفاده از اوراکل امکان‌پذیر است.
• امکان سفارشی سازی در استفاده از منابع سرور مانند Disk، CPU و RAM را اوراکل فراهم می‌کند.

معایب استفاده از اوراکل

• اگر اوراکل به خطر بیفتد، قراردادهای هوشمند وابسته به آن نیز به خطر می‌افتند.
• یکی دیگر از معایب استفاده از اوراکل، حملات انسانی است، به این صورت که یک شخص بین قراردادهای هوشمند و اوراکل دسترسی پیدا کرده و داده‌ها را تغییر دهد یا جعل کند.
• اوراکل‌های رایگان از نظر عملکرد بسیار محدود هستند و نسخه استاندارد آن که تمام ویژگی‌های موجود را شامل نمی‌شود،  17500 دلار برای هر واحد هزینه دارد؛ همچنین نسخه Enterprise بیش از 47000 دلار در هر واحد هزینه‌بردار است.
• پایگاه اطلاعات اوراکل به زیرساخت‌های قوی و قدرتمند نیاز دارد. نصب این پایگاه علاوه بر اینکه به فضای دیسک زیادی نیاز دارد، در صورت نصب، باید به‌روزرسانی‌های سخت افزاری پایگاه داده اوراکل نیز در نظر گرفته شود.
• اوراکل در حالی که بسیاری از موضوعات را پوشش می‌دهد، گاهی بسیار زیاد و گیج کننده است. بنابراین برای نصب و راه اندازی پایگاه داده اوراکل، به استخدام برنامه نویس اوراکل نیاز است.

بررسی کاربردهای اوراکل

• با توجه به مزایا و معایب استفاده از اوراکل، اوراکل را می‌توان به عنوان یک راه حل مناسب برای انبارداری داده‌ها و برنامه‌های پایگاه اطلاعات در نظر گرفت.
• بانک اطلاعاتی اوراکل امکان ذخیره و بازیابی کردن داده‌ها را با سرعت بالایی در اختیار شما قرار می‌دهد.
• پایگاه اطلاعات اوراکل ساختار Stack دارد که این ساختار میان پایگاه داده اوراکل و یک پلتفرم دیگر ارتباط ایجاد می‌کند.
• پایگاه داده اوراکل با ACID سازگار بوده که موجب هماهنگی اطلاعات و بالا رفتن قابلیت اطمینان در اطلاعات می‌شود.
• در ساختار پایگاه اطلاعاتی اوراکل از داده‌های منطقی استفاده می‌شود که این ویژگی موجب شده تا بتوان بدون نیاز به مطلع بودن از محل ذخیره اطلاعات، به راحتی با پایگاه اطلاعاتی اوراکل ارتباط برقرار کرد.
• همچنین در اوراکل امکان تهیه نسخه پشتیبان از اطلاعات وجود دارد، به این صورت که با استفاده از ابزار قدرتمند ریکاوری منیجر می‌توان از نسخه‌های پشتیبان در مواقع ضروری استفاده کرد.

کلام آخر

در این مقاله به معرفی اوراکل و بررسی انواع اوراکل پرداختیم، همچنین معایب و مزایای استفاده از اوراکل را بیان کردیم، برای آگاهی بیشتر در این حوزه و استخدام برنامه نویس اوراکل می‌توانید از فریلنسرهای فعال در پونیشا راهنمایی بگیرید و این خدمات را با بهترین کیفیت و هزینه‌‌ای مناسب دریافت کنید.

پایگاه داده که با نام دیتابیس (Database) هم شناخته می‌شود، اصطلاحی رایج در علوم کامپیوتر است. پایگاه داده یکی از اجزای اساسی سامانه‌های نرم‌افزاری محسوب می‌شود و با ورود آن به برنامه‌نویسی تحول قابل‌توجهی در توسعه اپلیکیشن‌ها ایجاد شده است.

به‌گونه‌ای که امروزه پیدا کردن اپلیکیشنی که نیاز به پایگاه داده نداشته باشد، کاری غیرممکن به نظر می‌رسد. با توجه به اهمیت و کاربرد دیتابیس در گردآوری، سازمان‌دهی، بازاریابی و به اشتراک‌گذاری اطلاعات، شما را با مفهوم پایگاه داده، انواع و کاربرد آن در کسب‌وکار آشنا خواهیم کرد.

دیتا چیست؟

دیتا (Data) یا همان داده، تمامی مواد خام تجزیه و تحلیل نشده، سازمان‌نیافته و غیر مرتبط است که در قالب حروف و اعداد ظاهر می‌شود و برای کاربران معنا و مفهوم مشخصی ندارد.

پایگاه داده (Database) چیست؟

دیتابیس کلمه‌ای است که از سال 1960 در میان اصطلاحات فناوری اطلاعات وارد شده است. با این وجود، در دهه 70 و 80 این اصطلاح شکل دقیق‌تری پیدا کرد. امروزه پایگاه داده برای عموم مردم، به‌خصوص متخصصان حوزه علوم کامپیوتر، اصطلاح رایجی است. اما اگر بخواهیم به این سؤال بپردازیم که پایگاه داده چیست؟

باید بگوییم که برخلاف دیتا، پایگاه داده (Database) مجموعه سازمان‌یافته‌ای از داده‌ها محسوب می‌شود که از ذخیره‌سازی و اعمال تغییرات در داده‌ها پشتیبانی می‌کند. شما با استفاده از پایگاه داده می‌توانید اطلاعات خود را روی هاست (Host) یا هر فضای الکترونیکی دیگری ذخیره کنید.

پایگاه داده کامپیوتری

پایگاه داده کامپیوتری، نمونه‌ای از پایگاه داده دیجیتال مارکتینگ و مجموعه‌ای از اسناد و فایل‌هایی است که اطلاعاتی مانند داده‌های مشتریان، معاملات فروش، رکوردهای محصولات و اطلاعات امور مالی را در خود ذخیره کرده است.

انواع دیتابیس

در ادامه شما را با انواع دیتابیس که سیستمی مدیریتی به همین نام دارند، آشنا خواهیم کرد.

پایگاه داده توزیع شده

این نوع پایگاه از دو یا چند پایگاه داده که در کامپیوترهای مختلف قرار دارند، ایجاد شده است. درواقع، اطلاعات به‌صورت متمرکز در یک دیتابیس قرار ندارند؛ اما به‌طور کلی یک پایگاه داده متمرکز محسوب می‌شود.

پایگاه داده رابطه ای

پایگاه داده رابطه‌ای، دارای چندین جدول است که داده‌ها در آن‌ها ذخیره‌سازی و طبقه‌بندی می‌شوند. هر جدول متشکل از سطر و ستون‌هایی است که در هر سطر آن، یک داده تعریف شده و با یک موجودیت در ارتباط است.

پایگاه داده شخصی

پایگاه داده شخصی برای ذخیره‌سازی و مدیریت داده‌های کامپیوترهای شخصی استفاده می‌شود. کوچک بودن این دیتابیس نسبت به سایر دیتابیس‌ها، کار سازماندهی و مدیریت داده‌ها را آسان‌تر کرده است. برنامه مایکروسافت اکسس (Microsoft Access) بهترین ابزار برای ایجاد و مدیریت پایگاه داده‌ شخصی محسوب می‌شود.

پایگاه داده شیء گرا

این پایگاه داده، نوعی پایگاه است که در آن، داده‌ها به‌صورت شیء ذخیره و سازمان‌دهی شده‌اند. اشیاء موجود در هر پایگاه، ویژگی‌ها و شاخصه‌هایی دارند که باعث تمایزشان از اشیاء سایر پایگاه‌ها خواهد شد. این نوع دیتابیس از ذخیره‌سازی انواع داده‌ها پشتیبانی می‌کند. نمونه خوب پایگاه داده شیءگرا، PostgreSQL است.

پایگاه داده NoSQL

مجموعه‌ای از داده‌های توزیع‌شده در پایگاه NoSQL که دیتابیسی غیر رابطه‌ای است، ذخیره می‌شود. پایگاه NoSQL برای ذخیره‌سازی و مدیریت کلان داده‌های (Big Data) ساختاریافته، نیمه ساختاریافته و بدون ساختار مورد استفاده قرار می‌گیرد.

پایگاه داده ابری

پایگاه داده ابری (Cloud Database) بر اساس فناوری رایانش ابری و فضای ذخیره‌سازی ابری ایجاد شده است. این پایگاه همیشه در دسترس است، ایجاد آن مقرون‎به‌صرفه بوده و مقیاس‌پذیری بالایی دارد.

پایگاه داده OLTP

OLTP نوعی دیگر از پایگاه اطلاعاتی است که پردازش آنلاین تراکنش (Online Transactional Processing) در آن صورت می‌گیرد. شرکت‌هایی مانند بانک‌ها که به دسترسی چندگانه به داده‌ها نیاز دارند، از این نوع دیتابیس استفاده می‌کنند.

پایگاه داده گراف

هر گراف مجموعه‌ای از خط و نقطه است. نقطه‌ها نقش موجودیت‌ها را بازی می‌کنند و خط‌ها رابطه بین موجودیت‌ها را نشان می‌دهند. با این دیتابیس می‌توان ارتباطات را تحلیل و بررسی کرد.

پایگاه داده منبع باز

نوعی پایگاه داده است که اطلاعات مربوط به عملیات را ذخیره می‌کند و عموماً در حوزه دیجیتال مارکتینگ، خدمات مشتریان و روابط بین کارمندان مورد استفاده قرار می‌گیرد.

پایگاه داده جیسون

نوعی دیگر از پایگاه داده که JASON (JavaScript Object Notation) نامیده می‌شود، به عنوان دیتابیسی مدارک‌مدار فعالیت می‌کند. این پایگاه برای ذخیره‌سازی و مدیریت رکوردهایی در قالب XML ، JSON و BSON استفاده می‌شود.

پایگاه داده شبکه

این نوع از پایگاه داده، باعث ایجاد ساختارهای پیچیده پایگاه داده می‌شود و از روابط متعدد بین موجودیت‌ها پشتیبانی می‌کند. سرور RDM نمونه‌ای از سیستم‌های مدیریت داده است که مدل شبکه را پیاده‌سازی می‌کند.

سیستم مدیریت پایگاه داده (DBMS) چیست؟

سیستم مدیریت پایگاه داده (Database Management System- DBMS) مجموعه‌ای از نرم‌افزارهای کامپیوتری، ابزارها و بخش‌های مرتبط به هم است که برای مدیریت انواع پایگاه داده استفاده می‌شوند. کاربران با مدیریت پایگاه داده می‌توانند عملیات مورد نظر روی داده‌ها را اجرا کنند. DBMS پل ارتباطی میان کاربران، پایگاه داده و اپلیکیشن است و ارتباط میان این اجزا را تسهیل می‌کند.

وظایف اصلی سیستم مدیریت پایگاه داده شامل مدیریت تغییر، نظارت بر عملکرد، تنظیم اطلاعات، تأمین امنیت، بک‌آپ گیری و بازیابی اطلاعات است.

کاربران سیستم مدیریت پایگاه داده

• برنامه‌نویسان کاربردی: که اپلیکیشن‌های ضروری برای تعامل کاربران با پایگاه داده را توسعه می‌دهند.
• مدیران پایگاه داده: افرادی که مدیریت پایگاه‌های داده را بر عهده دارند
• کاربران نهایی: افرادی که با در اختیار داشتن سیستم مدیریت پایگاه داده، کار بازیابی، حذف و به‌روزرسانی پایگاه‌های داده را انجام می‌دهند.

انواع مدیریت پایگاه داده

• MySQL: شما با انجام پروژه SQL می‌توانید پایگاه داده مورد نظر خود را به‌ بهترین شکل مدیریت کنید.
• Microsoft Access: یکی از اجزای مایکروسافت که برای ایجاد و مدیریت پایگاه‌های داده مخصوصاً پایگاه‌ داده شخصی مورد استفاده قرار می‌گیرد، اکسس است.
• Oracle: سیستم مدیریت پایگاه داده است که برای اجرای فرآیند پردازش آنلاین تراکنش‌ها در پایگاه‌ داده OLTP کاربرد دارد.
• PostgreSQL: یک سیستم مدیریت پایگاه داده منبع‌باز و رایگان است که بر مقیاس‌پذیری و انطباق SQL تأکید دارد.
• dBase: یکی از اولین سیستم‌‌های مدیریت پایگاه داده است که روی مینی‌کامپیوترها عملکرد خوبی داشت.
• SQL Lite: یک سیستم مدیریت پایگاه داده کم حجم است که با زبان برنامه‌نویسی C نوشته می‌شود.
• Microsoft SQL Server: یک سیستم مدیریت پایگاه داده رابطه‌ای محسوب می‌شود که عملکرد دخیره‌سازی و بازیابی اطلاعات را به درخواست سایر برنامه‌ها انجام می‌دهد.

وظایف سیستم مدیریت پایگاه داده چیست؟

سیستم مدیریت پایگاه داده، علاوه بر مدیریت داده‌ها، امکان قفل کردن و اصلاح داده‌ها را برای کاربران فراهم می‌کند که باعث افزایش امنیت و یکپارچگی داده‌ها می‌شود. در ضمن، با کمک DBMS می‌توان داده‌ها را به‌صورت خودکار به پایگاه داده برگرداند و پایگاه را مجدداً راه‌اندازی کرد. وجود این سیستم مدیریتی باعث می‌شود که کاربران نهایی نیازی به درک مکان فیزیکی داده‌ها و نوع رسانه ذخیره‌سازی آن‌ها نداشته باشند.

ویژگی های سیستم مدیریت پایگاه داده

• ارتقاء امنیت پایگاه داده و جلوگیری از افزونگی داده‌ها
• ایجاد ماهیت خود توصیفی برای هر پایگاه داده
• ساخت و ایجاد جدولی از موجودیت‌ها و برقراری ارتباط بین آن‌ها
• پشتیبانی از نمای چندگانه داده‌ها
• فراهم آوردن قابلیت به اشتراک‌گذاری داده‌ها و پردازش تراکنش‌های چند کاربری
• پشتیبانی از محیط‌ها چندکاربره برای دسترسی کاربران به اطلاعات مورد نیاز
• پشتیبانی از قابلیت ACID (Atomicity، Isolation، Consistency و Durability) برای بررسی تجزیه‌ناپذیری، همخوانی، انزوا و پایایی

مزایای سیستم مدیریت پایگاه داده

• فراهم کردن شرایط مدیریت یکپارچه و دسترسی هم‌زمان به داده‌ها
• امکان استفاده هم‌زمان چندین کاربر از پایگاه داده
• امکان ایجاد سازمانی منطقی و ساختاریافته بر اساس داده‌ها برای مدیران پایگاه داده
• قابلیت افزودن دسته‌های مجزایی از داده‌ها بدون مختل شدن عملکرد پایگاه داده
• تجزیه‌وتحلیل داده‌های بسیار زیاد، در کمترین زمان

اجزای پایگاه داده

هر پایگاه داده 5 بخش اصلی دارد. این بخش‌ها عبارتند از:

سخت افزار

کامپیوترها، سرورها، دستگاه‌های ورودی و خروجی، دستگاه‌های ذخیره‌کننده داده‌ها مانند هارددیسک و دستگاه‌های دیگر به‌عنوان سخت‌افزارهای کاربردی در پایگاه داده محسوب می‌شوند.

نرم افزار

جزء دیگری که امکان مدیریت پایگاه داده را برای کاربران فراهم می‌کند، نرم‌افزار است. این بخش از پایگاه داده، سیستم‌عامل و نرم‌افزار شبکه -که برای به اشتراک‌گذاری داده‌ها بین کاربران و برنامه‌های کاربردی استفاده می‌شود- تشکیل شده است.

داده ها

مواد خامی مانند حروف، ارقام، حقایق، مشاهدات و ادراکات هستند که بعد از پردازش به اطلاعات معنادار تبدیل می‌شوند.

رویه ها

رویه‌ها مجموعه‌ای از قوانین و دستورالعمل‌ها هستند که به کاربران کمک می‌کنند تا مدیریت پایگاه داده به‌درستی انجام شود.

زبان دسترسی به پایگاه داده

آخرین بخش هر دیتابیس، زبانی است که یادگیری آن برای ورود به پایگاه و استفاده از داده‌ها لازم است. با همین زبان امکان فراخوانی و استخراج داده‌های مورد نیاز برای کاربران فراهم می‌شود.

کاربرد پایگاه داده و کاربرد آن در کسب و کار

پایگاه داده در بسیاری از کسب و کارها کاربرد دارد که در ادامه تعدادی از آن‌ها را معرفی می‌کنیم.

بانک ها

یکی از مهم‌ترین سازمان‌ها که از پایگاه داده استفاده می‌کنند، بانک‌ها هستند. آن‌ها برای ذخیره اطلاعات تمام مشتریان خود، مدیریت اطلاعات حساب‌های بانکی، انواع پرداخت‌ها، سپرده‌ها و وام‌ها به پایگاه داده نیاز دارند.

خطوط هوایی

پایگاه داده OLTP برای خطوط هوایی کاربردی است. زیرا مسافران به‌راحتی می‌توانند کار رزرو بلیط را انجام داده و مسئولین اطلاعات برنامه پروازها را سازمان‌دهی کنند.

مراکز آموزشی

انواع مراکز آموزشی مانند دانشگاه‌ها، برای مدیریت اطلاعات دانشجویان خود و ثبت‌نام آن‌ها در دوره‌های مختلف و آماده‌سازی فهرست نمرات هر دوره به پایگاه داده نیاز دارند.

مخابرات

سازمان مخابرات برای ذخیره‌سازی و سازمان‌دهی سوابق مشتریان و تمامی صورت‌حساب‌های ماهانه آن‌ها و همچنین پیگیری شکایات و مشکلات به پایگاه داده نیاز دارد.

فروشگاه ها

فروشگاه‌ها برای اینکه مدیریت امور مشتریان، بررسی رکوردهای محصولات و تخمین میزان فروش را به دقیق‌ترین شکل انجام دهند، به پایگاه داده نیاز دارند.

تولیدی ها

امور مربوط به مدیریت زنجیره تأمین، پیگیری تولید اجناس و بررسی وضعیت موجودی کالا در انبارها در تولیدی‌ها با پایگاه داده به درستی انجام می‌شوند.

منابع انسانی

مدیران منابع انسانی برای گردآوری اطلاعات درباره کارمندان، مدیریت میزان حقوق و مزایا، کسورات و صدور فیش حقوقی آن‌ها، به پایگاه داده نیاز دارند.

جمع بندی

 در این مقاله توضیح دادیم که پایگاه داده (Database) چیست و از اهمیت سیستم‌های مدیریت پایگاه داده مانند SQL حرف زدیم. کسب‌وکارهای متعددی مانند بانک‌ها، مراکز بهداشت و درمان، دانشگاه‌ها و تولیدی‌ها بسته به نیاز خود از انواع دیتابیس‌ها استفاده می‌کنند. اگر شما هم می‌خواهید پایگاه داده خود را ایجاد و به درستی مدیریت کنید، می‌توانید از خدمات مهندسانی که به‌صورت فریلنسری در پونیشا فعالیت دارند، استفاده کنید.

در دهه 1970، برنامه‌نویسان کامپیوتر، شروع به توسعه یک روش استاندارد برای دستکاری پایگاه‌های داده کردند و در نتیجه این تحقیقات، SQL خلق شد. جامعه دیجیتال، اواخر دهه 1970 و اوایل دهه 80 شاهد عرضه تعدادی از محصولات کامپیوتری مبتنی‌بر SQL بود. در واقع، SQL زمانی محبوبیت پیدا کرد که موسسه استانداردهای ملی آمریکا (ANSI) اولین استاندارد SQL را در سال 1986 پذیرفت؛ در ادامه، کار روی پایگاه‌های داده منجربه بهبود در SQL شد و آن را به یکی از محبوب‌ترین زبان‌های پایگاه داده موجود تبدیل کرد.

برخی از شرکت‌های بزرگ نرم‌افزاری، مانند Microsoft Corporation و Oracle Corporation، نسخه‌های خود را از SQL تولید کردند و در این میان، نسخه منبع باز MySQL، بسیار محبوب شد. در مطلب پیش رو، به صورت پایه‌ای و کامل، خواهیم گفت SQL چیست و امیدواریم که این توضیحات، تمام سوالات و چالش‌های ذهنی شما را پاسخ دهد. اما برای آگاهی کامل از SQL، خوب است ابتدا بدانید که پایگاه داده یا دیتابیس چیست.

منظور از دیتابیس یا پایگاه داده چیست؟

پایگاه داده مجموعه‌ای سازمان‌یافته از اطلاعات یا داده‌های ساختاریافته است که معمولا به‌صورت الکترونیکی در یک سیستم کامپیوتری ذخیره می‌شوند. یک پایگاه داده معمولا توسط یک سیستم مدیریت پایگاه داده (DBMS) کنترل می‌شود. داده‌ها و DBMS، در کنار یکدیگر و همراه با برنامه‌های کاربردی مرتبط با آن‌ها، به‌عنوان یک سیستم پایگاه داده نامیده می‌شوند.

داده‌های موجود در رایج‌ترین انواع پایگاه‌های داده که امروزه در حال استفاده هستند، معمولا در ردیف‌ها و ستون‌ها در مجموعه‌ای از جداول مدل‌سازی می‌شوند تا پردازش و تحلیل داده‌ها کارآمد باشد. پس‌از آن، داده‌ها را می‌توان به‌راحتی قابل دسترس، مدیریت، اصلاح، به‌روزرسانی، کنترل و سازمان‌دهی کرد. جالب توجه است که اکثر پایگاه‌های داده از زبان تحلیلی_ساختاری SQL برای نوشتن و تحلیل داده‌ها استفاده می‌کنند.

هرآنچه باید از SQL بدانید

SQL یک زبان تحلیلی ساختاریافته و در واقع یک زبان کامپیوتری است که برای استخراج اطلاعات از پایگاه‌های داده طراحی شده است. SQL در معنا، مخفف‌شده عبارت Structured Query Language است که در فارسی به «زبان پرس‌وجوی ساختاریافته» معنا می‌شود.

SQL با ارائه راهی برای برنامه‌نویسان و سایر کاربران رایانه، به منظور دریافت اطلاعات مورد نظر از پایگاه داده با استفاده از چیزی شبیه به زبان انگلیسی معمولی کار می‌کند. در ساده‌ترین سطح و معنا، SQL فقط از چند دستور تشکیل شده است؛ Select که داده‌ها را دریافت می‌کند، Insert که داده‌ها را به پایگاه داده می‌افزاید،Update  که اطلاعات را تغییر می‌دهد و Delete که اطلاعات را حذف می‌کند. با ‌این حال، دستورات دیگری هم برای ایجاد، اصلاح و مدیریت پایگاه داده وجود دارند.

SQL در همه چیز از پایگاه داده‌های دولتی گرفته تا سایت‌های تجارت الکترونیک و مدیریت کسب‌وکار و نرم‌افزارهای بازاریابی، مورد استفاده قرار می‌گیرد که برای این منظور، خوب است ابتدا بدانید CRM چیست و با مفهوم آن آشنا شوید.

مزایای استفاده از پرس‌وجوی ساختاریافته (SQL)

مزایای آموزش و یادگیری SQL  قابل توجه است. گستره استفاده از SQL در چند سال گذشته روند افزایشی فوق‌العاده‌ای داشته است و این روند قرار است ادامه یابد؛ چرا که سازمان‌ها نیاز بیشتری به جمع‌آوری داده‌ها و ذخیره آن‌ها دارند؛ بنابراین مهارت‌های SQL در بازار کار بسیار متفاوت و گسترده است و یادگیری آن برای تمام مهندسان کامپیوتر امری ضروری به‌حساب می‌آید. مزایای یادگیری SQL عبارتند از:

زبان استاندارد

اولین استاندارد برای SQL در سال 1986 توسط موسسه ملی استاندارد آمریکا و سازمان استاندارد بین‌المللی در سال 1987 به‌دست آمد و آخرین بخش استاندارد آن زبان در سال 2011 ساخته شد.

قابل حمل

SQL روی مین‌فریم‌ها، رایانه‌های شخصی، لپ‌تاپ، سرورها، تبلت‌ها و گوشی‌های هوشمند اجرا می‌شود؛ همچنین در سیستم‌های محلی، اینترانت و اینترنت هم از قابلیت اجرا برخوردار است. همچنین پایگاه‌های داده با استفاده از SQL را می‌توان از دستگاهی به دستگاه دیگر منتقل کرد.

منبع باز

پایگاه‌های داده رایگان MySQL، MariaDB و PostGres را که زیرمجموعه‌ای از پایگاه‌های داده SQL هستند، می‌توان با هزینه کم و با جوامع بزرگ پشت آن‌ها مورد استفاده قرار داد.

یادگیری و درک آسان

SQL عمدتا از عبارات انگلیسی ساده‌ای تشکیل شده است که همین امر، یادگیری و نوشتن پرس‌و‌جوهای SQL را آسان می‌کند.

زبان برنامه‌نویسی

 SQL می‌تواند توسط برنامه‌نویسانی که برنامه‌های کاربردی را با استفاده از پایگاه‌های داده می نویسند، مورد استفاده قرار گیرد. با بازدید از پونیشا، می‌توانید فریلنسرهای زیادی را پیدا کنید که به انجام پروژه SQL مشغول هستند.

زبان کامل برای پایگاه ‌داده

 SQL برای ایجاد پایگاه داده و مدیریت امنیت پایگاه داده مورد استفاده قرار می‌گیرد. در‌حالی که کاربرد اصلی آن برای به‌روزرسانی، بازیابی و به اشتراک‌گذاری داده‌ها با چندین کاربر است.

نمایش داده های چندگانه

کاربران مختلف پایگاه داده می‌توانند توسط SQL، دیدگاه‌های متفاوتی از ساختار و محتوای پایگاه داده داشته باشند.

زبان کلاینت و سرور

SQL برای اتصال کلاینت‌ها و سرور هم مورد استفاده قرار خواهد گرفت و از این جهت هم مهندسان کامپیوتر را پشتیبانی خواهد کرد.

استفاده از اینترنت سه لایه

SQL را می‌توان در معماری اینترنت سه‌لایه هم استفاده کرد. این نوع معماری شامل یک کلاینت، سرور برنامه و یک پایگاه داده است.

بازار کار خوب

بسیاری از مشاغل از جمله پشتیبانی فناوری اطلاعات، توسعه وب و تجزیه‌و‌تحلیل داده‌های تجاری نیاز به مهارت در SQL دارند، جامعه افراد متخصص در این زمینه نیز تقریبا بزرگ است و می‌توان برای انجام پروژه خود، متخصصان و فریلنسرهای ماهر را در پلتفرم‌هایی مانند پونیشا پیدا کنید.

انواع دستورات در SQL

دستورات در پرس‌وجوی ساختاریافته (SQL) متناسب با عملکردها و تاثیرگذاری‌ها متفاوت خواهند بود و انواع مختلفی دارند. در ادامه، دو نوع از مهم‌ترین دستورات SQL  که به‌سبب کاربرد گسترده از اهمیت و شهرت بالاتری برخوردار هستند را توضیح خواهیم داد.

دستورات DDL

مجموعه دستوراتی که ساختار پایگاه داده را نشانه می‌گیرند و مستقیما بر آن تاثیر می‌گذارند، دستورات DDL نام دارند. این دستورات تنها در ساختار پایگاه داده موثر هستند و محتوای آن را در بر نخواهند گرفت. به عنوان نمونه، دستور مبتنی‌بر حذف یا خلق یک جدول، می‌تواند از مجموعه دستورات DDL به‌حساب آید.

دستورات DML

پس‌از تغییر ساختار پایگاه داده و تاثیر بر آن، نوبت به تغییرات محتوایی آن می‌رسد. درصورتی که بخواهید محتوای پایگاه داده را تغییر دهید یا بر آن تاثیر بگذارید، باید به‌سراغ مجموعه دستورات DML بروید. به‌عنوان یک نمونه از این دستورات، می‌توان به جایگذاری، به‌روزرسانی و حذف داده‌ها از یک جدول اشاره داشت.

یک توسعه‌دهنده SQL چه کاری انجام می دهد؟

یک فرد در جایگاه توسعه‌دهنده SQL می‌تواند در حوزه‌های بسیاری از جمله تحلیل داده‌ها، بازاریابان و تحلیل‌گران کسب‌وکار، مدیریت، توسعه‌دهنده پایگاه داده و... فعالیت داشته باشد.

لازم به‌ذکر است که با گسترش محبوبیت SQL و افزایش عملکردهای آن، امروزه در صنعت شاهد استفاده گسترده از این زبان پرس‌وجوی ساختار یافته خواهید بود. جالب است بدانید تمام خدمات بانکی  که در سایت‌ها و فروشگاه‌های اینترنتی از آن‌ها استفاده می‌کنید، مبتنی‌بر SQL هستند. به‌طور کلی، یک توسعه‌دهنده SQL می‌تواند در بهبود خدمات یک سایت و کسب‌وکار، فردی کمک‌کننده باشد و در پیشرفت علم مهندسی کامپیوتر، نقشی اساسی را بر عهده گیرد.

وظایف شخصی در جایگاه شغلی توسعه‌دهنده SQL، مدیریت و نگهداری از داده‌ها و اطلاعات و همچنین همسان‌سازی آن‌ها با نیازهای تجارتی یک سازمان است. باید بدانید که توسعه‌دهنده SQL علاوه‌بر تسلط کامل بر آن، باید بر تمامی نرم‌افزارهای پایگاه داده مانند محصولات و نرم‌افزارهای مایکروسافت و اوراکل، اشراف داشته باشد. اگر بخواهیم وظایف یک توسعه‌دهنده SQL را دسته‌بندی کنیم، می‌توان این‌گونه بیان کرد که فرد توسعه‌دهنده SQL، مسئول خلق و ایجاد سیستم‌های پایگاه داده است تا بتوان به‌وسیله آن، اطلاعات و داده‌های تجاری یک کسب‌وکار را ذخیره و سازمان‌دهی کرد؛ همچنین وی وظیفه کنترل داده‌ها از طریق حذف، ویرایش و به‌روزرسانی آن‌ها را بر عهده دارد. آگاهی در مورد فناوری‌های همسو و سازگار با SQL هم از دیگر وظایف توسعه‌دهنده SQL است؛ چرا که در هنگام دستوردهی SQL، باید با تصمیمات درست و آگاهانه کار را پیش برد. در نهایت، فرد توسعه‌دهنده SQL باید تمامی کدها را اشکال‌زدایی کند و برای ارائه دستورات، راه حل‌های بهینه‌شده ارائه دهد.

سخن پایانی

فناوری SQL یک دنیای گسترده و عظیم است و حجم اطلاعات و داده‌های آن در تمامی سازمان‌ها، تجارت‌ها و کسب‌وکارها کمک‌کننده خواهد بود. به‌همین دلیل، توسعه‌دهنده SQL در بازار کار می‌تواند با مزایا و درآمدهای بسیاری مواجه باشد.  شما نیز می‌توانید برای سفارش پروژه برنامه ‌نویسی و برون‌سپاری پروژه‌های خود در این زمینه و زمینه‌های مرتبط، از فریلنسرهای پونیشا کمک بگیرید. کافی است همین حالا پروژه خود را در پونیشا ثبت کنید.